Pierwsze ogólnopolskie spotkanie byłych kleryków wcielonych przymusowo do wojska w czasach komunistycznych jako forma represji wobec zdążających do kapłaństwa, odbyło się w dniach 17-18 października 2011 r. w Warszawie. W naszej archidiecezji udało się ustalić listę 30 jeszcze żyjących alumnów-żołnierzy, którzy podlegali tej formie nacisku w specjalnych kleryckich jednostkach.
Zobacz galerię zdjęć
21 kwietnia 2011 roku br. Biskup Polowy Wojska Polskiego, ks. bp dr Józef Guzdek w piśmie skierowanym do biskupów diecezjalnych w Polsce pisał:
„Jedną z form walki z Kościołem w okresie PRL-u była przymusowa służba alumnów w wojsku. W latach 1959-1980 według wyliczeń historyków zasadniczą służbę wojskową w tzw. jednostkach kleryckich odbyło około trzech tysięcy alumnów. Biskupi Polowi Wojska Polskiego podejmowali starania, aby uhonorować biskupów i kapłanów, którzy pełnili służbę jako alumni-żołnierze, nadając im oficerski stopień wojskowy. Niestety, za każdym razem przeszkodą był brak stosownych przepisów.
Zarówno księża biskupi, jak i kapłani, którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową sygnalizowali, że środowisko byłych alumnów-żołnierzy oczekuje od biskupa polowego podjęcia dalszych działań, by za pomocą nowego ustanowionego medalu czy odznaczenia kościelnego wyróżnić tych, którzy dali świadectwo wierności Bogu, Kościołowi i Ojczyźnie.
Dlatego też pragnę ustanowić Medal Błogosławionego Księdza Jerzego Popiełuszki, który będą mogli otrzymać wspomniani duchowni”.
Ponieważ Ordynariat Polowy nie posiadał wykazu alumnów-żołnierzy, zwrócił się z prośbą o nadesłanie listy zawierającej nazwiska i imiona takich osób oraz miejsce i termin pełnienia służby, nie wyłączając tych kleryków, którzy z różnych względów zrezygnowali z seminarium.
Po przekazaniu tej prośby kapłanom naszej archidiecezji udało się ustalić listę 30 alumnów-żołnierzy. Lista byłaby dłuższa gdyby nie fakt, że część starszych kapłanów, którzy jako klerycy odbywali służbę wojskową , odeszła już do Pana. W liczbie zgłoszonych osób było 28 kapłanów diecezjalnych, 1 kapłan ze zgromadzenia zakonnego i 1 pracownik kościelny, który po odbyciu służby wojskowej nie wrócił do seminarium.
W czerwcu br. zgłoszone wcześniej osoby otrzymały zaproszenie na spotkanie alumnów-żołnierzy w dniach 17-18 października 2011 r. w Warszawie, z możliwością wyboru wariantu jednodniowego lub dwudniowego. Pierwszy dzień spotkania został zaplanowany nade wszystko jako sposobność towarzyskich spotkań kapłanów, odbywających służbę wojskową w różnych jednostkach wojskowych. Przewidziano również koncert w wykonaniu Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego
Główny akcent zjazdu dotyczył jednak drugiego dnia, 18 października, w programie którego znalazła się sesja naukowa w klubie Wojskowej Akademii Technicznej a następnie Msza św. w kościele pw. Św. Stanisława Kostki na Żoliborzu i modlitwa przy grobie bł. Ks. Jerzego Popiełuszki.
W ramach sesji naukowej, obok oficjalnych wystąpień gospodarzy spotkania: gen. bryg. prof. dr. hab. inż. Zygmunta Mierczyka, Rektora-Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej i Biskupa Polowego, ks. bp. dr. Józefa Guzdka, głos zabrał ks. kard. Kazimierz Nycz a następnie ks. inf. dr Adolf Setlak, ojciec duchowny alumnów żołnierzy w Bartoszycach, oraz ks. prał. Zbigniew Bąkowski, ojciec duchowny alumnów-żołnierzy w Brzegu. Ci ostatni scharakteryzowali formy niesienia duchowej i materialnej pomocy klerykom, wyrwanym z seminaryjnego środowiska i narażonym na szykany ze strony władz państwowych i wojskowych.
Dr hab. prof. UKSW Jan Żaryn w swoim wystąpieniu, w oparciu o państwowe zasoby archiwalne z tamtego czasu, scharakteryzował motywy działania ówczesnych władz partyjnych i państwowych, które w walce z Kościołem sięgnęły po taką formę represji, która wyrażała się poprzez wcielanie do wojska kleryków wszystkich seminariów diecezjalnych i zakonnych. Zwrócił przy tym uwagę na przekształcenie – w miarę upływu czasu - motywacji tego poboru. O ile – zdaniem profesora - na początku chodziło o odciąganie kleryków od zamiaru powrotu po wojsku do seminarium, o tyle w późniejszym okresie chodziło o takie ukształtowanie osobowości kleryka, by wróciwszy do seminarium stał się „bombą zapalającą o spóźnionym zapłonie”, rozrywającym Kościół od wewnątrz.
Przed zakończeniem sesji naukowej przedstawiciele kościelnych środowisk naukowych zaapelowali do zebranych, by poprzez sporządzenie i nadesłanie osobistych wspomnień i przemyśleń z tamtego okresu, stworzyć materiał źródłowy do dokładniejszego zbadania tamtego okresu. Istnieje bowiem duża dysproporcja między materiałami sporządzonymi przez tych, którzy wcielali do wojska, a tymi, którzy tej represji podlegali.
Sesję naukową zakończyła dekoracja odznaczenia Medalem Błogosławionego Ks. Jerzego Popiełuszki wszystkich przybyłych , liczących w tym dniu, ponad siedmiuset alumnów-żołnierzy.
Kulminacją spotkania była Msza św. w kościele pw. Św. Stanisława Kostki na Żoliborzu i modlitwa przy grobie Błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki. Kościół wypełniony został po brzegi przez kapłanów, dla których zabrakło miejsca w nawie głównej i z konieczności zajęli miejsca w kaplicach bocznych. Mszy św. przewodniczył i słowo Boże wygłosił Ks. Abp Metropolita Leszek Sławoj Głódź, były Biskup Polowy Wojska Polskiego. Otaczało go grono kilkunastu biskupów, którzy podobnie jak inni obecni na spotkaniu alumni-żołnierze, odbyli służbę wojskową. Poinformowano, że w gronie Episkopatu Polski jest ponad dwudziestu biskupów, którzy w kleryckich czasach odbyli zasadniczą służbę wojskową. Wśród nich był w koncelebrze m.in. ks. Abp Wojciech Ziemba, Arcybiskup Metropolita Warmiński.
Kaznodzieja swoim słowie, transmitowanym również przez Radio Maria, dzieląc się własnymi doświadczeniami alumna-żołnierza, nie tylko zwrócił uwagę na charakterystykę tamtego czasu doświadczeń, ale starał się zmobilizować tę grupę uczestników modlitwy do stawiania, na wzór błogosławionego Patrona, ks. Jerzego Popiełuszki, opór złu, które w obecnej dobie, wcale nie ustępuje, ale przybierając wciąż nowe formy. Ostatnio nasila się atak nie tylko na krzyż, ale i Kościół.
Na zakończenie Mszy św. Medal Błog. Ks. Jerzego Popiełuszki otrzymali uczestniczący w koncelebrze biskupi oraz ojcowie duchowni kleryków z Bartoszyc i Brzegu.
Przejście do grobu błog. Ks. Jerzego Popiełuszki, gdzie odbyła się modlitwa, zakończyło dwudniowe spotkanie alumnów-żołnierzy.
Na uwagę zasługuje sprawność Organizatorów w przygotowaniu odpowiedniej liczby autobusów, które ułatwiały – w zatłoczonej wciąż Warszawie - przemieszczanie się tak dużej liczby uczestników do różnych miejsc zakwaterowania, posiłków, spotkań i innych imprez towarzyszących ecc.
Zobacz galerię zdjęć
Ks.inf. Edmund Cybulski,
alumn-żołnierz JW 2015 w Szczecinie, w latach 1963-65
|
|